ỐI VỠ NON VÀ CÁCH XỬ TRÍ

Nước ối đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ thai nhi trong suốt thai kỳ. Bình thường, túi ối chỉ vỡ khi quá trình chuyển dạ bắt đầu. Tuy nhiên, nếu màng ối bị rách và nước ối chảy ra trước khi chuyển dạ, tình trạng này được gọi là vỡ ối non (PROM – Premature Rupture of Membranes).

Nếu vỡ ối xảy ra trước 37 tuần thai, được gọi là vỡ ối non ở thai non tháng (PPROM). Đây là một trong những nguyên nhân liên quan đến sinh non và có thể làm tăng nguy cơ nhiễm trùng cho cả mẹ và bé.

Vỡ ối non có thể xảy ra khá bất ngờ. Vì vậy, thai phụ cần nhận biết các dấu hiệu để đến cơ sở y tế kịp thời, đặc biệt khi thấy nước chảy ra từ âm đạo bất thường.

1. Vỡ ối non xảy ra như thế nào?

Màng ối tạo thành một lớp bao quanh thai nhi, chứa nước ối và giúp bảo vệ em bé khỏi những tác động từ bên ngoài.

Khi màng ối bị rách trước thời điểm chuyển dạ, nước ối có thể chảy ra ngoài âm đạo. Lượng nước chảy ra đôi khi không nhiều. Một số thai phụ có thể thấy nước chảy ra đột ngột, trong khi những trường hợp khác chỉ rỉ từng ít một khiến quần lót thường xuyên ẩm ướt.

Vỡ ối non gặp ở khoảng 8–10% thai kỳ và vỡ ối non trước 37 tuần có liên quan đến một tỷ lệ đáng kể các trường hợp sinh non.

2. Những yếu tố nào có thể liên quan đến vỡ ối non?

Không phải lúc nào cũng xác định được nguyên nhân cụ thể. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ gồm:

- Nhiễm trùng đường sinh dục hoặc nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục.

- Tiền sử sinh non hoặc từng bị vỡ ối non.

- Chảy máu âm đạo trong thai kỳ.

- Một số bất thường liên quan đến tử cung, cổ tử cung hoặc thai kỳ.

- Hút thuốc lá khi mang thai.

- Một số trường hợp xảy ra mà không tìm được nguyên nhân rõ ràng.

Do đó, việc khám thai định kỳ và phát hiện, điều trị sớm các tình trạng viêm nhiễm đường sinh dục là rất quan trọng.

3. Dấu hiệu nhận biết vỡ ối non

Thai phụ cần lưu ý khi xuất hiện:

- Nước chảy ra từ âm đạo đột ngột, có thể nhiều hoặc ít.

- Nước rỉ liên tục hoặc từng chút một, khiến quần lót thường xuyên ướt.

- Dịch có thể trong, loãng; đôi khi có chất nhầy hoặc lẫn máu.

- Có thể xuất hiện cơn gò tử cung hoặc đau bụng.

Một điểm quan trọng là không phải mọi trường hợp ra nước âm đạo đều là nước ối. Nước tiểu hoặc dịch tiết âm đạo cũng có thể khiến quần lót ẩm ướt.

Vì vậy, thai phụ không nên tự xác định tại nhà mà cần đến cơ sở y tế để được kiểm tra khi nghi ngờ rỉ hoặc vỡ ối.

4. Vỡ ối non có nguy hiểm không?

Mức độ nguy hiểm phụ thuộc nhiều vào tuổi thai, thời gian kể từ khi vỡ ối và tình trạng sức khỏe của mẹ và thai nhi. Một số biến chứng có thể gặp gồm

Đối với thai nhi:

- Sinh non.

- Nhiễm trùng sơ sinh.

- Suy hô hấp do trẻ sinh quá sớm.

- Chèn ép hoặc sa dây rốn trong một số trường hợp.

Đối với người mẹ:

- Nhiễm trùng màng ối.

- Nhiễm trùng sau sinh.

- Nhau bong non.

- Tăng nguy cơ phải sinh mổ trong một số tình huống.

Đặc biệt, khi màng ối đã vỡ, hàng rào bảo vệ thai nhi trước sự xâm nhập của vi khuẩn từ đường âm đạo bị suy giảm. Thời gian vỡ ối càng kéo dài, nguy cơ nhiễm trùng càng cần được lưu ý.

5. Bác sĩ chẩn đoán vỡ ối non bằng cách nào?

Khi thai phụ nghi ngờ vỡ ối, bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng, tiền sử và thăm khám để xác định tình trạng.

Các phương pháp có thể bao gồm:

- Khai thác thời điểm, lượng và đặc điểm dịch chảy ra.

- Thăm khám sản khoa phù hợp.

- Kiểm tra tính chất dịch rò rỉ, trong đó có thể đánh giá pH.

- Kiểm tra các dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng.

- Siêu âm để đánh giá lượng nước ối và tình trạng thai nhi.

6. Vỡ ối non được điều trị như thế nào?

Không có một phương pháp điều trị áp dụng cho tất cả trường hợp. Bác sĩ sẽ cân nhắc dựa trên:

- Tuổi thai.

- Tình trạng sức khỏe của mẹ.

- Tình trạng thai nhi.

- Lượng nước ối.

- Có hay không có dấu hiệu nhiễm trùng.

- Nguy cơ sinh non và các biến chứng sản khoa khác.

Tùy từng trường hợp, thai phụ có thể được:

- Nhập viện để theo dõi mẹ và thai.

- Theo dõi các dấu hiệu nhiễm trùng.

- Sử dụng kháng sinh theo chỉ định để phòng ngừa hoặc điều trị nhiễm trùng.

- Sử dụng corticosteroid nhằm hỗ trợ trưởng thành phổi thai nhi khi có chỉ định.

- Sử dụng thuốc giảm co trong một số trường hợp phù hợp.

- Chấm dứt thai kỳ/sinh sớm nếu xuất hiện những biến chứng khiến việc tiếp tục thai kỳ không còn an toàn cho mẹ hoặc bé.

Vì cách xử trí phụ thuộc rất nhiều vào tuổi thai và tình trạng thực tế, thai phụ không nên tự mua thuốc, tự điều trị hoặc cố gắng trì hoãn việc đến bệnh viện.

7. Thai phụ cần làm gì khi nghi ngờ vỡ ối?

Nếu nhận thấy nước chảy hoặc rỉ bất thường từ âm đạo, đặc biệt trong thai kỳ, thai phụ nên:

- Đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt để được xác định có phải vỡ ối hay không.

- Ghi nhớ thời điểm bắt đầu ra nước, lượng nước và màu sắc của dịch để thông báo cho bác sĩ.

- Giữ vệ sinh vùng kín, có thể sử dụng băng vệ sinh sạch để theo dõi lượng dịch; không tự thụt rửa âm đạo.

- Không tự ý sử dụng thuốc, đặc biệt là kháng sinh hoặc thuốc giảm co.

- Nếu kèm đau bụng, cơn gò tăng dần, sốt, ra máu âm đạo, thai máy giảm hoặc bất thường, cần đến bệnh viện ngay.

 KẾT LUẬN

Vỡ ối non là tình trạng cần được đánh giá y tế sớm, bởi nó có thể làm tăng nguy cơ sinh non và nhiễm trùng cho cả mẹ và bé. Đặc biệt, vỡ ối trước 37 tuần cần được theo dõi và xử trí cẩn thận.

Thai phụ không nên chủ quan nếu chỉ thấy rỉ một ít nước hoặc quần lót ẩm ướt bất thường. Không phải lúc nào vỡ ối cũng xảy ra thành dòng lớn; một số trường hợp chỉ rỉ nước từng chút một và rất dễ nhầm với nước tiểu hoặc dịch âm đạo.

Nếu nghi ngờ rỉ ối hoặc vỡ ối, hãy đến cơ sở y tế để được bác sĩ kiểm tra càng sớm càng tốt. Việc xác định chính xác tình trạng và xử trí đúng thời điểm sẽ giúp giảm nguy cơ biến chứng, đồng thời bảo đảm an toàn cho cả mẹ và thai nhi.

PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA BÁC SĨ BẢO TRÂN (BV TỪ DŨ)

- Phòng khám 1: 972/9 Quang Trung, P. Thông Tây Hội, TP.HCM

- Phòng khám 2: 188 Phan Đăng Lưu, P.Đức Nhuận, TP.HCM
- Hotline: 0932.958.908 – 0909.675.188