Phòng khám Sản Phụ Khoa Siêu Âm Thạc sĩ-Bác sĩ Bảo Trân

Trong thai kỳ, có nhiều xét nghiệm quan trọng giúp bảo vệ sức khỏe của mẹ và bé, trong đó xét nghiệm liên cầu khuẩn nhóm B (GBS) là một bước không nên bỏ qua. Mặc dù GBS thường không gây triệu chứng ở mẹ bầu, nhưng nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, vi khuẩn này có thể gây nhiễm trùng nghiêm trọng cho trẻ sơ sinh. Vậy GBS là gì, có nguy hiểm không và vì sao mẹ bầu cần xét nghiệm GBS trước sinh? Hãy cùng Bác sĩ Bảo Trân tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.

1. Liên cầu khuẩn nhóm B (GBS) là gì?

Liên cầu khuẩn nhóm B (Group B Streptococcus – GBS) là một loại vi khuẩn thường trú trong cơ thể người, đặc biệt ở âm đạo và trực tràng của phụ nữ.

Khoảng 20–40% phụ nữ mang thai có thể mang GBS mà không có bất kỳ triệu chứng nào.

GBS không phải bệnh lây truyền qua đường tình dục và thường không gây hại cho người mẹ. Tuy nhiên, nếu không được phát hiện và xử trí đúng cách, GBS có thể gây nguy hiểm cho trẻ sơ sinh.

2. GBS ảnh hưởng như thế nào đến mẹ và bé?

Đối với mẹ bầu

GBS có thể làm tăng nguy cơ:

- Nhiễm trùng đường tiết niệu

- Vỡ ối sớm

- Viêm nội mạc tử cung

- Nhiễm trùng sau sinh

- Sinh non, thai chết lưu (hiếm)

Đối với trẻ sơ sinh

Trong quá trình sinh thường, bé có thể tiếp xúc với GBS từ mẹ, dẫn đến:

- Viêm phổi

- Nhiễm trùng huyết

- Viêm màng não

Trẻ nhiễm GBS được chia thành:

- Khởi phát sớm: trong 7 ngày đầu sau sinh (thường trong 24h đầu)

- Khởi phát muộn: từ 7 – 90 ngày tuổi

► Nếu không điều trị kịp thời, GBS có thể gây biến chứng nặng, thậm chí tử vong.

3. Vì sao cần xét nghiệm GBS trước sinh?

Xét nghiệm GBS giúp:
- Phát hiện sớm mẹ bầu mang vi khuẩn
- Chủ động dùng kháng sinh khi chuyển dạ
- Giảm nguy cơ lây nhiễm sang con
- Tăng hiệu quả theo dõi và điều trị sau sinh

► Đây là xét nghiệm rất quan trọng trong thai kỳ, đặc biệt ở 3 tháng cuối.

4. Khi nào cần xét nghiệm GBS?

Thai đơn: từ 35 – 37 tuần 6 ngày
Đa thai: từ 32 – 34 tuần
Hoặc khi:

- Có dấu hiệu sinh non

- Vỡ ối sớm

- Có nguy cơ cao nhiễm trùng

5. Cách lấy mẫu:

Lấy dịch ở âm đạo và trực tràng bằng tăm bông → không đau → an toàn.
Kết quả có sau khoảng 5–7 ngày.

6. Những yếu tố làm tăng nguy cơ nhiễm GBS ở trẻ

Mẹ có xét nghiệm GBS dương tính

Sinh non (< 37 tuần)

Vỡ ối trên 24 giờ

Mẹ sốt trong chuyển dạ

Từng sinh con nhiễm GBS trước đó

7. Phòng ngừa lây nhiễm GBS như thế nào?

Dùng kháng sinh dự phòng khi chuyển dạ
Áp dụng cho:

- Mẹ có xét nghiệm GBS dương tính

- Không rõ tình trạng GBS nhưng sinh non / vỡ ối sớm

- Tiền sử con nhiễm GBS

Penicillin là kháng sinh được sử dụng phổ biến nhất

- Hiệu quả cao
- Giảm nguy cơ lây truyền xuống còn ~1%

- Nếu dị ứng penicillin, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc thay thế phù hợp.

8. Theo dõi trẻ sau sinh như thế nào?

Trường hợp an toàn:

- Trẻ sinh đủ tháng

- Mẹ đã dùng kháng sinh ≥ 4 giờ trước sinh→ Không cần theo dõi đặc biệt

Trường hợp cần theo dõi sát:

- Mẹ chưa dùng đủ kháng sinh

- Trẻ sinh non hoặc có yếu tố nguy cơ

- Theo dõi ít nhất 12 giờ đầu sau sinh, bao gồm: Nhịp thở, nhịp tim, thân nhiệt, khả năng bú, màu da

9. Dấu hiệu nguy hiểm cần đi khám ngay:

- Thở nhanh, thở rên

- Trẻ lừ đừ, bú kém

- Sốt hoặc hạ thân nhiệt

- Da tím tái, nổi bông

- Quấy khóc nhiều, yếu ớt

10. Mẹ nhiễm GBS có cho con bú được không?

CÓ. HOÀN TOÀN AN TOÀN.

- Sữa mẹ không làm tăng nguy cơ lây GBS
- Ngược lại còn giúp tăng sức đề kháng cho bé

KẾT LUẬN

- GBS là vi khuẩn thường gặp ở phụ nữ mang thai
- Không nguy hiểm cho mẹ nhưng có thể ảnh hưởng đến trẻ sơ sinh
- Xét nghiệm GBS đúng thời điểm giúp phòng ngừa hiệu quả
- Điều trị dự phòng khi chuyển dạ giúp giảm nguy cơ lây nhiễm xuống mức rất thấp

- Chủ động xét nghiệm – theo dõi đúng cách là chìa khóa bảo vệ bé yêu an toàn ngay từ khi chào đời.

PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA BÁC SĨ BẢO TRÂN (BV TỪ DŨ)