NHẬN BIẾT DẤU HIỆU TIỀN SẢN GIẬT

Tiền sản giật là một trong những biến chứng nguy hiểm của thai kỳ, thường xuất hiện sau tuần thứ 20 và có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của cả mẹ và thai nhi. Bệnh đặc trưng bởi tình trạng tăng huyết áp kèm theo tổn thương ở nhiều cơ quan như thận, gan, não hoặc hệ thống đông máu. Điều đáng lo ngại là tiền sản giật thường tiến triển âm thầm, các triệu chứng ban đầu có thể không rõ ràng khiến nhiều thai phụ chủ quan.

Việc nhận biết sớm các dấu hiệu cảnh báo và thăm khám kịp thời đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện bệnh, theo dõi sát thai kỳ và ngăn ngừa các biến chứng nguy hiểm có thể xảy ra.

 

1. Những dấu hiệu lâm sàng cảnh báo tiền sản giật

1.1. Tăng huyết áp khi mang thai

Đây là dấu hiệu quan trọng nhất của tiền sản giật. Thai phụ được xem là có tăng huyết áp khi chỉ số huyết áp từ 140/90 mmHg trở lên sau tuần thứ 20 của thai kỳ, trong khi trước đó không có tiền sử tăng huyết áp.

Nhiều trường hợp tăng huyết áp không gây triệu chứng rõ rệt, vì vậy việc đo huyết áp trong mỗi lần khám thai định kỳ là rất cần thiết. Phát hiện sớm tình trạng này giúp bác sĩ theo dõi và can thiệp kịp thời nhằm hạn chế các biến chứng nguy hiểm.

1.2. Phù bất thường

Phù nhẹ ở chân có thể là hiện tượng sinh lý thường gặp trong thai kỳ. Tuy nhiên, nếu tình trạng phù xuất hiện đột ngột, tăng nhanh hoặc xuất hiện ở mặt, mí mắt và bàn tay thì cần đặc biệt lưu ý.

Ngoài ra, thai phụ có thể tăng cân nhanh bất thường trong thời gian ngắn do cơ thể giữ nước. Đây có thể là dấu hiệu cho thấy chức năng mạch máu đang bị ảnh hưởng bởi tiền sản giật.

1.3. Đau đầu kéo dài và rối loạn thị giác

Những cơn đau đầu dai dẳng, ngày càng tăng mức độ và không cải thiện sau khi nghỉ ngơi hoặc sử dụng thuốc giảm đau thông thường là dấu hiệu không nên bỏ qua.

Bên cạnh đó, thai phụ có thể gặp các biểu hiện như:

- Nhìn mờ.

- Chói mắt.

- Thấy đốm sáng hoặc tia sáng bất thường trước mắt.

Những triệu chứng này có thể liên quan đến tình trạng ảnh hưởng lên hệ thần kinh trung ương hoặc giảm tưới máu võng mạc và cần được đánh giá y tế ngay.

1.4. Đau vùng thượng vị hoặc hạ sườn phải

Một số trường hợp tiền sản giật biểu hiện bằng cảm giác đau âm ỉ hoặc đau dữ dội ở vùng thượng vị hoặc dưới bờ sườn phải.

Triệu chứng này đôi khi đi kèm buồn nôn hoặc nôn ói, dễ nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường. Tuy nhiên, đây có thể là dấu hiệu cảnh báo gan đang bị tổn thương hoặc liên quan đến hội chứng HELLP – một biến chứng nặng của tiền sản giật có khả năng đe dọa tính mạng.

1.5. Giảm lượng nước tiểu

Thai phụ cần chú ý nếu nhận thấy số lần đi tiểu giảm đáng kể hoặc lượng nước tiểu ít hơn bình thường, màu nước tiểu sẫm hơn.

Đây có thể là dấu hiệu cho thấy chức năng thận đang bị ảnh hưởng do giảm tưới máu thận. Nếu không được theo dõi và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến suy giảm chức năng thận nghiêm trọng.

2. Các dấu hiệu cận lâm sàng giúp phát hiện tiền sản giật

2.1. Protein niệu

Protein niệu là một tiêu chuẩn quan trọng trong chẩn đoán tiền sản giật.

Khi xét nghiệm phát hiện lượng protein trong nước tiểu tăng bất thường, được xác định khi lượng protein trong nước tiểu đạt từ 300 mg/24 giờ trở lên hoặc tỷ lệ protein/creatinin niệu từ 0,3 trở lên điều đó cho thấy cầu thận đang bị tổn thương. Đây là dấu hiệu giúp bác sĩ đánh giá mức độ ảnh hưởng của bệnh lên chức năng thận.

2.2. Bất thường trong xét nghiệm máu

Các xét nghiệm máu có thể ghi nhận nhiều thay đổi liên quan đến tiền sản giật như:

- Giảm số lượng tiểu cầu.

- Tăng men gan.

- Tăng creatinin máu.

Những bất thường này phản ánh mức độ tổn thương của nhiều cơ quan trong cơ thể và là cơ sở để bác sĩ đánh giá mức độ nặng của bệnh cũng như xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.

2.3. Các dấu ấn sinh học dự báo sớm

Hiện nay, nhiều cơ sở y tế chuyên sâu đã ứng dụng các dấu ấn sinh học liên quan đến chức năng nhau thai như tỷ lệ sFlt-1/PlGF để hỗ trợ dự báo nguy cơ tiền sản giật.

Những xét nghiệm này có thể giúp phát hiện nguy cơ từ rất sớm, ngay cả khi thai phụ chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng rõ ràng.

2.4. Siêu âm và Doppler mạch máu

Siêu âm thai kết hợp Doppler động mạch tử cung là phương pháp hữu ích trong đánh giá nguy cơ tiền sản giật và theo dõi sự phát triển của thai nhi.

Một số dấu hiệu bất thường có thể được phát hiện bao gồm:

- Tăng chỉ số trở kháng động mạch tử cung.

- Thai chậm phát triển trong tử cung.

- Thiểu ối.

- Dấu hiệu giảm tưới máu bánh nhau.

Những bất thường này cho thấy thai nhi có thể đang chịu ảnh hưởng từ tình trạng tiền sản giật của mẹ.

KẾT LUẬN

Tiền sản giật là biến chứng thai kỳ nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể được phát hiện sớm nếu thai phụ được khám thai đầy đủ và theo dõi đúng lịch. Các dấu hiệu như tăng huyết áp, phù bất thường, đau đầu kéo dài, nhìn mờ, đau vùng thượng vị hoặc giảm lượng nước tiểu đều cần được lưu ý.

Khi xuất hiện bất kỳ biểu hiện bất thường nào, mẹ bầu nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và đánh giá kịp thời. Sự chủ động của thai phụ kết hợp với việc theo dõi sát của nhân viên y tế sẽ góp phần giảm thiểu nguy cơ biến chứng, bảo vệ an toàn cho cả mẹ và em bé trong suốt thai kỳ.

PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA BÁC SĨ BẢO TRÂN (BV TỪ DŨ)

- Phòng khám 1: 972/9 Quang Trung, P. Thông Tây Hội, TP.HCM

- Phòng khám 2: 188 Phan Đăng Lưu, P.Đức Nhuận, TP.HCM
- Hotline: 0932.958.908 – 0909.675.188