NHAU BONG NON – BIẾN CHỨNG THAI KỲ NGUY HIỂM MẸ BẦU CẦN NHẬN BIẾT SỚM

Nhau bong non là tình trạng bánh nhau bong ra khỏi thành tử cung một phần hoặc hoàn toàn trước khi em bé được sinh ra. Đây là một cấp cứu sản khoa nguy hiểm vì sự bong tách này làm gián đoạn quá trình cung cấp oxy và dưỡng chất cho thai nhi, đồng thời có thể gây mất máu nghiêm trọng cho người mẹ.

Bệnh thường xảy ra trong 3 tháng cuối thai kỳ và diễn tiến nhanh chóng. Nếu không được phát hiện và xử trí kịp thời, nhau bong non có thể gây suy thai cấp, sinh non, rối loạn đông máu, suy đa cơ quan, thậm chí đe dọa tính mạng của cả mẹ và bé.

1. Nhau bong non là gì?

Trong thai kỳ bình thường, bánh nhau bám chắc vào thành tử cung để trao đổi oxy và dưỡng chất giữa mẹ và thai nhi. Khi các mạch máu giữa bánh nhau và tử cung bị tổn thương, máu sẽ tụ lại phía sau bánh nhau tạo thành khối máu tụ.

Khối máu tụ này ngày càng lớn làm bánh nhau bị bóc tách khỏi thành tử cung. Khi diện tích bong càng nhiều, lượng máu và oxy đến thai nhi càng giảm, khiến thai nhi có nguy cơ suy thai hoặc tử vong trong tử cung nếu không được cấp cứu kịp thời.

2. Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ

Nguyên nhân chính xác của nhau bong non chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiều yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh:

- Tăng huyết áp thai kỳ hoặc tiền sản giật.

- Chấn thương vùng bụng do té ngã, tai nạn giao thông hoặc va đập mạnh.

- Tiền sử nhau bong non ở lần mang thai trước.

- Vỡ ối đột ngột.

- Hút thuốc lá hoặc sử dụng các chất kích thích.

- Tuổi mẹ dưới 20 hoặc trên 35 tuổi.

- Một số thủ thuật xâm lấn trong thai kỳ như chọc ối hoặc can thiệp trên thai nhi.

3. Dấu hiệu nhận biết nhau bong non

3.1. Đau bụng đột ngột và dữ dội

Đây là dấu hiệu thường gặp nhất. Mẹ bầu có thể cảm thấy đau bụng liên tục, đau tăng dần, không giảm khi nghỉ ngơi. Cơn đau thường xuất hiện đột ngột và có thể lan khắp bụng.

3.2. Ra huyết âm đạo

Máu thường có màu đỏ sẫm, loãng và không có cục máu đông. Lượng máu chảy ra ngoài có thể ít nhưng thực tế lượng máu mất bên trong tử cung lại rất lớn. Vì vậy, không nên đánh giá mức độ bệnh chỉ dựa vào lượng máu nhìn thấy.

3.3. Tử cung căng cứng bất thường

Khi nhau bong non xảy ra, tử cung có thể tăng trương lực, trở nên căng cứng và đau khi chạm vào. Đây là một dấu hiệu quan trọng giúp bác sĩ nghi ngờ tình trạng tụ máu sau nhau thai.

3.4. Thai máy giảm hoặc mất thai máy

Sự bong tách của nhau thai làm giảm lượng oxy và chất dinh dưỡng cung cấp cho thai nhi. Vì vậy, mẹ có thể nhận thấy thai máy ít hơn bình thường, yếu đi hoặc thậm chí không còn cảm nhận được cử động của bé. Đây là dấu hiệu cần được kiểm tra ngay.

3.5.Dấu hiệu choáng mất máu

Trong các trường hợp nặng, mẹ bầu có thể xuất hiện:

- Da xanh tái.

- Vã mồ hôi lạnh.

- Mạch nhanh.

- Chóng mặt.

- Huyết áp tụt.

- Khó thở hoặc ngất xỉu.

Đây là tình trạng cấp cứu cần đưa sản phụ đến bệnh viện ngay lập tức.

4. Mức độ nguy hiểm của nhau bong non

Tùy theo diện tích bánh nhau bị bong, bệnh có thể từ nhẹ đến rất nặng.

4.1. Đối với thai nhi:

- Thiếu oxy cấp tính.

- Suy thai.

- Chậm phát triển trong tử cung.

- Sinh non.

- Tử vong trong tử cung.

4.2. Đối với người mẹ:

- Mất máu nặng dẫn đến sốc.

- Rối loạn đông máu.

- Chảy máu sau sinh.

- Suy thận cấp.

- Suy gan.

- Trong một số trường hợp nặng có thể phải cắt tử cung để cứu tính mạng người mẹ.

5. Chẩn đoán và điều trị

Bác sĩ sẽ dựa vào triệu chứng lâm sàng, thăm khám sản khoa, theo dõi tim thai, xét nghiệm máu và siêu âm để đánh giá tình trạng nhau bong non.

5.1. Phương pháp điều trị phụ thuộc vào:

- Mức độ bong nhau.

- Tuổi thai.

- Tình trạng sức khỏe của mẹ.

- Tình trạng của thai nhi.

5.2. Các biện pháp điều trị có thể bao gồm:

- Theo dõi sát đối với trường hợp nhẹ.

- Truyền dịch, truyền máu và hồi sức chống sốc.

- Điều trị rối loạn đông máu nếu có.

- Chấm dứt thai kỳ bằng sinh thường hoặc mổ lấy thai cấp cứu khi cần thiết để bảo vệ tính mạng mẹ và bé.

6. Khi nào mẹ bầu cần đi khám ngay?

Hãy đến bệnh viện ngay nếu xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào sau đây:

- Đau bụng đột ngột, dữ dội.

- Ra máu âm đạo trong thai kỳ.

- Thai máy giảm hoặc mất thai máy.

- Chóng mặt, ngất xỉu, vã mồ hôi.

- Bụng căng cứng bất thường.

Việc thăm khám sớm giúp bác sĩ phát hiện và xử trí kịp thời, giảm nguy cơ biến chứng cho cả mẹ và thai nhi.

KẾT LUẬN

Nhau bong non là một trong những tai biến sản khoa nguy hiểm nhất trong thai kỳ. Bệnh có thể xảy ra đột ngột và diễn tiến rất nhanh, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của mẹ và sự sống còn của thai nhi. Vì vậy, mẹ bầu cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu như đau bụng dữ dội, ra huyết âm đạo, bụng căng cứng hoặc thai máy giảm.

Khám thai định kỳ, kiểm soát tốt huyết áp và đến cơ sở y tế ngay khi có dấu hiệu bất thường là những biện pháp quan trọng giúp phát hiện sớm và hạn chế tối đa các biến chứng nguy hiểm do nhau bong non gây ra.

PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA BÁC SĨ BẢO TRÂN (BV TỪ DŨ)

- Phòng khám 1: 972/9 Quang Trung, P. Thông Tây Hội, TP.HCM

- Phòng khám 2: 188 Phan Đăng Lưu, P.Đức Nhuận, TP.HCM
- Hotline: 0932.958.908 – 0909.675.188