TÌM HIỂU VỀ CHU KỲ KINH NGUYỆT VÀ THỜI ĐIỂM RỤNG TRỨNG ĐỂ TĂNG CƠ HỘI THỤ THAI

Đối với các cặp vợ chồng đang mong có con, việc xác định đúng thời điểm rụng trứng đóng vai trò rất quan trọng trong việc tăng khả năng thụ thai tự nhiên. Tuy nhiên, không ít người vẫn hiểu nhầm rằng ngày rụng trứng luôn rơi vào ngày thứ 14 của chu kỳ kinh hoặc chỉ cần có kinh đều là dễ xác định thời điểm thụ thai.

Thực tế, chu kỳ kinh nguyệt của mỗi phụ nữ có thể khác nhau về độ dài và thời điểm rụng trứng cũng không hoàn toàn giống nhau. Hiểu rõ cách hoạt động của chu kỳ kinh nguyệt sẽ giúp các cặp đôi chủ động hơn trong việc lên kế hoạch mang thai cũng như nhận biết khi nào cần đến bác sĩ để được tư vấn.

1. Chu kỳ kinh nguyệt là gì?

Chu kỳ kinh nguyệt được tính từ ngày đầu tiên xuất hiện kinh nguyệt của chu kỳ này đến ngày đầu tiên của kỳ kinh tiếp theo.

Ở phụ nữ trưởng thành, chu kỳ kinh bình thường thường kéo dài từ 21–35 ngày, phổ biến nhất là khoảng 28 ngày. Chu kỳ có thể thay đổi nhẹ giữa các tháng nhưng vẫn được xem là bình thường nếu sự dao động không quá lớn.

Chu kỳ kinh nguyệt được điều hòa bởi sự phối hợp của vùng dưới đồi, tuyến yên và buồng trứng thông qua nhiều loại hormone sinh sản.

2. Chu kỳ kinh nguyệt gồm những giai đoạn nào?

Giai đoạn 1: Giai đoạn hành kinh

Đây là thời điểm lớp nội mạc tử cung bong ra và được đào thải qua đường âm đạo, tạo thành kinh nguyệt.

Thông thường, thời gian hành kinh kéo dài khoảng 3–7 ngày.

Giai đoạn 2: Giai đoạn phát triển nang noãn

Sau khi sạch kinh, dưới tác động của hormone FSH, nhiều nang noãn trong buồng trứng bắt đầu phát triển.

Thông thường chỉ có một nang phát triển vượt trội để trở thành nang trưởng thành. Đồng thời, nội mạc tử cung cũng dày lên nhằm chuẩn bị cho quá trình làm tổ nếu xảy ra thụ tinh.

Giai đoạn 3: Rụng trứng

Khi nang noãn trưởng thành, sự tăng đột ngột của hormone LH sẽ kích thích noãn được phóng ra khỏi buồng trứng.

Sau khi rụng, trứng sẽ được vòi tử cung đón nhận và có khả năng sống khoảng 12–24 giờ.

Nếu gặp tinh trùng trong khoảng thời gian này, quá trình thụ tinh có thể diễn ra.

Giai đoạn 4: Giai đoạn hoàng thể

Sau khi rụng trứng, phần còn lại của nang noãn trở thành hoàng thể và tiết progesterone.

Hormone này giúp nội mạc tử cung tiếp tục phát triển để chuẩn bị đón phôi.

Nếu không xảy ra thụ tinh, hoàng thể sẽ thoái hóa, nồng độ hormone giảm xuống, nội mạc tử cung bong ra và bắt đầu một chu kỳ kinh mới.

3. Rụng trứng xảy ra khi nào?

Nhiều người cho rằng mọi phụ nữ đều rụng trứng vào ngày thứ 14 của chu kỳ. Tuy nhiên, điều này chỉ đúng với người có chu kỳ kinh khoảng 28 ngày.

Trên thực tế:

- Chu kỳ 24 ngày: rụng trứng có thể vào khoảng ngày thứ 10.

- Chu kỳ 28 ngày: rụng trứng khoảng ngày thứ 14.

- Chu kỳ 30 ngày: rụng trứng khoảng ngày thứ 16.

- Chu kỳ 35 ngày: rụng trứng khoảng ngày thứ 21.

Một cách ước tính đơn giản là:

Ngày rụng trứng ≈ 14 ngày trước kỳ kinh tiếp theo, chứ không phải luôn là ngày thứ 14 của chu kỳ.

Do đó, ở phụ nữ có chu kỳ không đều, việc xác định ngày rụng trứng sẽ khó khăn hơn.

4. Thời điểm nào dễ thụ thai nhất?

Khả năng mang thai cao nhất nằm trong "cửa sổ thụ thai", bao gồm:

- Khoảng 5 ngày trước khi rụng trứng.

- Ngày rụng trứng.

- Có thể kéo dài đến khoảng 1 ngày sau rụng trứng.

Điều này là do:

- Tinh trùng có thể sống trong đường sinh dục nữ khoảng 3–5 ngày (đôi khi lâu hơn trong điều kiện thuận lợi).

- Trứng chỉ tồn tại khoảng 12–24 giờ sau khi rụng.

Vì vậy, quan hệ trước thời điểm rụng trứng từ 1–2 ngày thường mang lại khả năng thụ thai cao nhất.

5. Làm sao để nhận biết thời điểm rụng trứng?

Có nhiều phương pháp giúp theo dõi thời điểm rụng trứng, bao gồm:

Theo dõi chu kỳ kinh

- Phù hợp với phụ nữ có chu kỳ đều.

- Việc ghi nhận ngày bắt đầu kinh nguyệt trong nhiều tháng liên tiếp giúp ước tính thời điểm rụng trứng tương đối chính xác.

Quan sát chất nhầy cổ tử cung

Khi gần rụng trứng, dịch âm đạo thường:

- Trong suốt.

- Dai.

- Có thể kéo sợi.

- Giống lòng trắng trứng.

Đây là môi trường thuận lợi giúp tinh trùng di chuyển.

Đo nhiệt độ cơ thể cơ bản

Sau rụng trứng, nhiệt độ cơ thể thường tăng nhẹ khoảng 0,3–0,5°C do tác động của progesterone.

Phương pháp này hữu ích khi theo dõi liên tục nhiều chu kỳ.

Que thử rụng trứng

Que thử phát hiện sự gia tăng hormone LH trong nước tiểu.

Khi que cho kết quả dương tính, quá trình rụng trứng thường sẽ xảy ra trong khoảng 24–36 giờ tiếp theo.

Siêu âm theo dõi nang noãn

Đây là phương pháp có độ chính xác cao, thường được bác sĩ chỉ định cho các trường hợp:

- Mong con kéo dài.

- Chu kỳ kinh không đều.

- Điều trị hiếm muộn.

- Theo dõi đáp ứng với thuốc kích thích rụng trứng.

6. Bao lâu chưa có thai thì nên đi khám?

Đối với các cặp vợ chồng có quan hệ đều đặn, không sử dụng biện pháp tránh thai:

- Người vợ dưới 35 tuổi: nên khám sau 12 tháng chưa có thai.

- Người vợ từ 35 tuổi trở lên: nên khám sau 6 tháng.

- Cần khám sớm hơn nếu có các yếu tố nguy cơ như kinh nguyệt không đều, tiền sử viêm nhiễm vùng chậu, lạc nội mạc tử cung, phẫu thuật vùng chậu hoặc các bất thường về tinh dịch của người chồng.

Việc thăm khám sớm giúp xác định nguyên nhân và lựa chọn hướng điều trị phù hợp, tránh làm giảm cơ hội mang thai do tuổi sinh sản tăng lên.

KẾT LUẬN

Hiểu đúng về chu kỳ kinh nguyệt và thời điểm rụng trứng là bước đầu tiên giúp các cặp đôi nâng cao khả năng thụ thai tự nhiên. Mặc dù có thể ước tính ngày rụng trứng dựa trên chu kỳ kinh, nhưng mỗi phụ nữ đều có sự khác biệt nhất định, đặc biệt ở những người có kinh nguyệt không đều.

Nếu đã theo dõi thời điểm rụng trứng và quan hệ đúng thời điểm nhưng vẫn chưa có thai sau khoảng thời gian phù hợp, các cặp vợ chồng nên chủ động đến cơ sở chuyên khoa để được đánh giá toàn diện sức khỏe sinh sản và tư vấn phương pháp hỗ trợ thích hợp.

PHÒNG KHÁM SẢN PHỤ KHOA BÁC SĨ BẢO TRÂN (BV TỪ DŨ)

- Phòng khám 1: 972/9 Quang Trung, P. Thông Tây Hội, TP.HCM

- Phòng khám 2: 188 Phan Đăng Lưu, P.Đức Nhuận, TP.HCM
- Hotline: 0932.958.908 – 0909.675.188